| As Filípicas De Demóstenes |

En 358 a. X. C. comezou en realidade a guerra contra Atenas, que durou vinte anos, con algunhas pausas de tregua. Estas guerras denomínanse tamén "sagradas", porque o pretexto para as mesmas foi o desexo de varios países de controla-los cuantiosos tesouros do templo de Apolo en Delfos e de dirixi-la Anficcionía, gardadora tamén de considerable cantidade de diñeiro.

A primeira guerra estoupou cando os focenses se apoderaron dunhas terras pertencentes ó templo de Delfos e foron acusados polos tebanos do sacrilexio. A Anficcionía condenou ós transgresores a pagar unha forte multa, pero estes non só non o fixeron, senón que violaron o recinto sagrado e se apoderaron do tesouro. Filipo presentouse entón perante os gregos como vingador do deus; pero Demóstenes conseguiu convencer ós atenienses dos proxectos de Filipo que denunciou no seu discurso "primeira filípica" (351 a. J.C.).
Demóstenes contaba entón trinta e tres anos, e Plutarco explica curiosos detalles sobre a súa infancia e xuventude. Era fillo dun armeiro que morreu cando o futuro gran orador era neno; os titores malversaron a herdanza, e cando chegou a idade apta, Demóstenes púxolles un preito para que a devolveran; pero tiña escasa voz e era ademais tartamudo, o que resultaba imperdoable para o pobo ateniense, que estimaba, como xa se dixo, a oratoria como unha das básicas condicións da educación. Demóstenes, nembargantes, tiña gran forza de vontade, e dedicouse afanosamente a correxe-corrixi-loslos seus defectos, e para no caer na tentación de presentarse entre os seus concidadáns antes de saber falar ben rapouse a metade da cabeza, co que a súa figura non era presentable. Pasou longas semanas á beira do mar, introducíndose pedriñas na boca para vence-la tartamudez e falando en voz alta para tratar de dominar coa súa voz os murmurios das ondas. Conseguiu con elo o seu propósito, e de regreso a Atenas, continuou o preito cos seus antigos titores convencendo agora ó xurado da xustiza da súa demanda. A partires de entón medrou a fama de Demóstenes como orador e como caudillo político.
As consecuencias da "Primeira filípica" foron inmediatas e os atenienses acudiron a cubri-lo paso das Termópilas, onde foi detido Filipo no seu avance. Para completa-lo seu dominio do mar Exeo marchou entón Filipo contra Olinto, a última cidade da Calcídica que lle quedaba por dominar. Olinto pediu axuda a Atenas, e Demóstenes pronunciou con tal motivo as súas famosas "Olintianas"; " Durmímonos, atenienses- dicía nunha delas-; dígoos que estades a durmir". Pero Filipo apoderouse de Olinto e do Quersoneso, asumiu a presidencia da Anficcionía de Delos e viu, en consecuencia, acrecentado o seu poder.
En 339 a. X.C. produciuse de novo un atentado contra o tesouro de Delfos, esta vez a cargo dos locrios, e a Anficcionía encargouse ó seu presidente a vinganza. Era o pretexto que tanto tempo agardara Filipo, que marchou co seu gran exército sobre Atenas. Demóstenes volveu a subir á tribuna e conseguiu aliar a Atenas con Tebas contra o inimigo común; pero Filipo atravesou nesta ocasión as Termópilas e caeu sobre Elatea, praza forte desde a que dominaba Tebas. En Queronea, patria de Plutarco, deuse no ano 338 a. X.C. a batalla definitiva, na que o exército macedónico demostrou as bondades da súa nova organización. A cabalería macedónica, na que figurou e a un fillo de Filipo, Alexandro, ó mando da súa á esquerda infrinxiu tan severa derrota ós atenienses e tebanos unidos, que sen ningunha resistencia puideron ser ocupada-las dúas cidades. Demóstenes figurou como hoplita na batalla, pero non amosou tanto valor no combate como manifestara no seus discursos. Cando o seu sobriño Demócares encargou ó escultor Polieuctos una estatua en bronce do seu famoso tío ( que se perdeu, pero da que queda unha copia en mármore no Vaticano), gravouse ó pe da estatua a seguinte inscrición: " Se a túa forza, oh Demóstenes, tivera igualado ó teu xenio, o Marte de Macedonia non tivera sometido xamais ós gregos".
A vinganza de Filipo recaeu integramente sobre Tebas, en tanto que quixo atraerse ós atenienses devolvéndolle-los prisioneiros.
Ó ano seguinte, en 336, Filipo reuniu un Congreso panhelénico en Corintio, ó que enviaron representantes tódalas cidades gregas excepto Esparta, e alí acordouse mandar unha expedición contra os persas para vinga-las continuas inxerencias daquel país contra Grecia. Pero Filipo non puido ver realizado o seu ideal. Morreu asasinado nun banquete por un nobre chamado Pausanias, que lle manifestara turbulencias na corte de Pella, cando Olimpia, irritada polas preferencias do seu marido con Cleopatra, sobriña dun dos seus xenerais, obrigouna a suicidarse, matando pola súa propia man ó fillo nacido da unión ilexítima.

No número seguinte: ALEXANDRO, XENIO DA GUERRA.