ARISTÓTELES

(Estagira, 384-Calcis, Eubea, 322 a. C.) Filósofo grego, chamado o Estaxirita. Fillo de Nicómaco, médico de Amintas II de Macedonia, ós dezaoito anos marchou a Atenas, onde por espacio de vinte anos seguiu na Academia das leccións de Platón, do que foi discípulo predilecto. Falecido o seu mestre (348), levou a cabo unha viaxe por Asia Menor, no transcurso desta relacionouse con Filipo, rei de Macedonia que lle encargou a educación do seu fillo, o futuro Alexandro Magno. Aristóteles aceptou (342) e viviu sete anos en Macedonia rodeado da máxima consideración. Elevado ó trono Alexandro, non quixo acompañalo na súa expedición militar a Asia e regresou a Atenas, onde abriu unha escola preto do Liceo, na que daba as súas leccións paseando cos discípulos, o que deu lugar ó alcume de peripatéticos (paseantes) co que foron coñecidos os seus seguidores. O seu maxisterio en Atenas durou doce anos, ata a morte de Alexandro, cando a reacción antimacedónica lle obrigou a retirarse a Calcis. Aristóteles resumiu todo o saber da súa época, polo que a súa obra é enciclopédica, pero brillou especialmente nas ciencias naturais descritivas polas súas dotes de observación e o seu sistema metódico de xuntar datos, que unidos a unha potente orixinalidade e un san empirismo, converteuno no máis grande naturalista da antigüidade. Foi autor da primeira clasificación dos animais, pai da anatomía comparada e mestre de outros científicos, como o botánico Teofrasto, o seu sucesor no Liceo. Rexeitou a teoría atómica de Demócrito e sostivo que a materia se orixina na mestura de catro propiedades fundamentais: quente, frío, húmido e seco, que se combinan entre elas para dar lugar ós catro elementos ou esencias: terra, auga, aire e lume, ós que engadiu un quinto (a quinta esencia ou éter), que formaría os corpos celestes. Demostrou por varios métodos a esfericidade da Terra e sostivo que esta está situada no centro do universo. Foi o primeiro en clasifica-las ciencias, que dividiu en teóricas (matemáticas, física e metafísica), prácticas (ética, política e economía) e poéticas (poética, retórica, etcétera.). Nesta clasificación non se inclúe a lóxica, descuberta por el, pois é o instrumento para o recto discorrer en todas elas. Tamén inventou o siloxismo, instrumento fundamental do pensamento occidental. Aristóteles escribiu libros de divulgación, dos que só se conservan fragmentos, e outros de notas, para o círculo dos seus iniciados, dos que quedan 47. A edición de Andrónico de Rodas (f. ó 70 a. C.) é a base do Corpus aristotelicum, tal como chegou a nós, que se compón dos seguintes títulos ou coleccións: "Organon" (tratados de Lóxica), "Física" "Do ceo", "Da xeración e a corrupción", "Meteoroloxía", "Metafísica", "Historia dos animais", Dos movementos dos animais", " Da xeración dos animais", "Política", "O alma", "Moral a Nicómaco", "Moral a Eudemo", "Retórica", "Poética" e "Parva Naturalia"