A GALERA

Era unha nave de remos, provista tamén de velas como sistema auxiliar de propulsión, típica do Mediterráneo e usada xeralmente para fins militares, sobre todo na Idade Media. A galera derivouse do dromon bizantino e mantivo case invariables as súas características desde o século IX ó XVIII. A meirande parte das galeras cubertas alomenos en parte, medían 40-50 m de eslora e 6-7 m de manga; contaban con 23-30 remos en cada lado e dous mastros con velas latinas que, antes do combate, arriábanse para poder manobrar con facilidade, independentemente do vento.

Modelo de galera con dotación de remos reducida que aínda estaba en servicio a principios do século 19.

O armamento das primeiras galeras estaba constituído por armas de lanzamento, como catapultas e balistas, que lanzaban pedras ou materias incendiarias; pero ó desapareceren tales armas coa introducción da artillería, esta quedou emprazada de modo que posuíra a súa maior potencia de fogo no sector de proa, xa que o emprego da galera se baseaba na abordaxe. Na proa estaban emprazados, polo xeral 5-7 canóns, mentres que os demais se atopaban distribuídos nos costados, e, ás veces, na popa. A galera levaba, xeralmente unha tripulación de 200-300 homes; o mando estaba encomendado ó sobrecómitre, de quen dependían algúns oficiais que dirixían o combate, por que descoñecían polo xeral as tarefas mariñeiras e navais; estas correspondían ó cómitre e ós subcómitres, dos que dependían mariñeiros, carpinteiros de ribeira e calafates. Ó servicio das armas estaba unha compañía de soldados e a boga recaía na tripulación, formada por prisioneiros de guerra (musulmáns nas galeras cristiás e cristiáns nas turcas e beréberes) e por condenados, todos eles encadeados ó banco de boga, tamén figuraban voluntarios libres, a miúdo ex galeotes, chamados "bos desexos" e que só eran encadeados de noite.

A táctica de combate das galeras, que constituían o núcleo das flotas medievais e dos primeiros tempos da época moderna, consistía en achegarse ó inimigo en liña frontal, disparando coa artillería e tratando de chegar rapidamente á abordaxe. A máis importante batalla librada con galeras foi a de Lepanto (7 outubro 1571). Da galera derivan varios tipos de buques entre os que figuran a pequena galeota, cun só mastro, 15-20 remos por banda e unha tripulación formada por homes ceibes, e a galeaza, maior cá galera duns 70 m de eslora e 16 de manga, con tres mastros, borda alta, con cuberta de popa e castelo; tiña 24-32 remos por banda, cos bancos de remeiros situados baixo a ponte de cuberta, que quedaba así libre para a manobra das velas e podía levar uns 36 canóns grandes e outros menores. | Nas galeras, os remeiros atopábanse case sempre colocados nas bandas, como aparece no gravado. A mesma figura amosa a colocación dos canóns de proa que se utilizaban pouco antes da abordaxe

Á esquerda, galera veneciana (século XVII). As velas arriábanse antes do combate a fin de que a nave puidera moverse sen depender do vento. Á dereita, galera veneciana séculos XIV XV. Esta nave era alta de borda, 60-70 metros de eslora e provista de cuberta e castelo.