PITÁGORAS

(Samos, Jonia, c. 580 - Metaponte, Lucania, c 500 a. C.) Filósofo e matemático grego. Preto do ano 530 instalouse en Crotona (Italia), onde fundou a escola pitagórica, que chegou a converterse nunha asociación parcialmente relixiosa, científica e filosófica, apoiada na crenza da inmortalidade do alma e a doutrina da reencarnación, a práctica da alimentación vexetariana e un sistema educativo baseado na ximnasia, as matemáticas e a música. As ideas e descubrimentos científicos da escola pitagórica foron atribuídos tradicionalmente ó fundador, polo que non sabemos exactamente os que foron seus e os do seus discípulos. O concepto básico dos pitagóricos era o número, que consideran o principio de todo. Debéselles o teorema de Pitágoras, que afirma que o cadrado da hipotenusa dun triángulo rectángulo é igual á suma dos cadrados dos catetos. Este teorema aparece enunciado por primeira vez nos "Elementos de Euclides", pero xa se coñecía desde moito antes. Tamén se lles atribúe o descubrimento dos números irracionais (a inconmensurabilidade da diagonal e o lado dun cadrado), que parece terse convertido nun secreto da escola, celosamente gardado. Outro descubrimento pitagórico foi a observación de que, cando dúas cordas dun instrumento musical vibran con sons harmónicos, as súas lonxitudes forman unha relación expresada por números sinxelos (como 1:2, 1:3, 2:3, etc.). Estendendo este principio ós astros do sistema solar, afirmaron que as distancias dos planetas tamén forman as mesmas relacións, e que os seus movementos son harmónicos, como as cordas, o que deu orixe á idea da "música das esferas", que se mantivo durante moitos séculos. Anticipándose a súa época, sostiveron que a Terra xira ó redor do Sol e este, a súa vez, en torno dun lume central invisible. Os pitagóricos conseguiron gran influencia política en Magna Grecia (sur de Italia), o que provocou reaccións contra eles. A primeira forzou a Pitágoras a abandonar Crotona e retirarse a Metaponte, onde se di que se deixou morrer de fame, aínda que hai outras versións da súa morte.