| HISTORIA DO SOMBREIRO |

O sombreiro é unha prenda con copa e á que cubre a cabeza. É unha peza unisex, utilízana tanto homes como mulleres como defensa contra o frío ou o sol e tamén como adorno; nalgúns casos pode indicar diferencias sociais e neste caso varía segundo a dignidade y por razóns rituais.

Antigamente cubríanse a cabeza cunha especie de tocado que non se pode considerar propiamente como un sombreiro; por exemplo, os antigos exipcios levaban sobre a cabeza un casquete de coiro ou de tea; o faraón cubría a súa perruca normalmente cun amplo pano listado, pero nas cerimonias oficiais levaba unha tiara branca ou un gorro vermello. En Mesopotamia usábanse turbantes ou barretas de pel; pola súa parte, os sacerdotes israelitas levaban un sombreiro cónico, alto, de cor branco. Durante a época minoica as mulleres de Creta adornaban as súas cabezas con tocados de formas moi variadas. Máis tarde, en Grecia, e despois en Roma, non existiu unha prenda exclusivamente para cubrirse a cabeza, xa que era frecuente facer servir con esta finalidade unha especie de amplos mantos. |

Na Idade media as mulleres poñían ás veces nos seus cabelos cintas entretecidas, plumas ou flores; nembargantes, preferiron o alto bicorne con velos que penduraban desde a parte superior e chegaban ata os ombreiros. O traxe medieval masculino incluía unha ampla capucha que caía sobre a as costas, en 1300 substituíuse por unha especie de barretas estreitas na fronte e provistas dunha cola que penduraba á dereita ou á esquerda, segundo a crase social ou o partido ó que pertencía quen o levaba.

O verdadeiro sombreiro naceu no século XIV e adquiriu gran popularidade en toda Europa, anque as súas formas variaron dun país a outro. O traxe renacentista atopou no sombreiro o seu complemento máis suntuosos; os materiais preferidos foron o veludo ou o pano, adornados con plumas, cintas e pedras preciosas; mentres tanto, o pobo seguía levando capucha e despois adoptou un sombreiro de forma redonda. Ó se impoñe-la moda da perruca no século XVII, o sombreiro fíxose moi ancho e adornáronse con encaixes e plumas de xeito semellante nos cabaleiros e nas damas.

| Durante case todo o século XVIII predominou o tricorne, esto é, un sombreiro co á pregada ó redor da cabeza, de modo que formara tres puntas. A Revolución francesa fixo renace-la moda dos sombreiros sinxelos, parecidos a cofias ou barretas e adornados con escarapelas. O sombreiro feminino do século XIX serviu a unha moda ostentosa e diferenciouse claramente do masculino, moito máis sobrio.

As materias primas máis usadas para a confección dos sombreiros femininos foron a palla, o pano, o veludo, o raso e o feltro; ás veces fixéronse moi sinxelos, pero, polo xeral, adornáronse con plumas e cintas e a principios do século XX completáronse cun velo que caía sobre o rostro.

Para os homes un sombreireiro londiniense creou o sombreiro de copa ou chistera, que actualmente sigue sendo o clásico de cerimonia; unha variante do sombreiro de copa foi o Clac (xa en desuso), montado sobre resortes e que se podía pregar e aplanar. |

A Finais do século XIX e principios do XX estiveron de moda o fungo e o sombreiro de palla e o flexible; este último de feltro brando, é na actualidade o tipo de sombreiro masculino máis usado.
Entre os pobos primitivos o sombreiro tivo con frecuencia significación social e máxica; son exemplo delo os complicados cubrecabezas de moitos xefes de tribos africanos. Un caso semellante é o do sombreiro cónico usado na Idade Media, emblema característico de magos e feiticeiras, ó que se lle atribuía significado diabólico.

FABRICACIÓN DOS SOMBREIROS DE FELTRO.
Durante a fase inicial da fabricación de sombreiros de feltro amáñase un primeiro bastido; as peles (á esquerda), xeralmente de coello, lebre e castor, trabállanse convenientemente na máquina sopradora (centro), que mestura os pelos; estes pasan á máquina prensa (á dereita), onde, mediante chorros de auga quente, peitéanse e o feltro, aínda non acabado, adquire a típica forma de campá
Antes de recibi-la tintura, o bastido de feltro debe adquiri-la consistencia necesaria; esto lógrase mediante as operacións de abatanado e alisado (á esquerda) e o enfurtido (no centro). Despois destas operacións o bastido está en condicións de recibi-lo tinguido e acabado. No depósito de tintura (á dereita) o feltro permanece en ebullición nun baño do colorante axeitado durante certo tempo
O acabado dos sombreiros de feltro comprende de sesenta a setenta operacións que van desde o modelado (á esquerda) ata a fula, o paso da prancha (centro), o toscado (dereita) e o repaso final. Operacións accesorias, pero que sempre se realizan nunha sección do taller de sombrerería, son os últimos toques e o aditamento de detalles ornamentais mediante os que o sombreiro se adapta á líña sinalada pola moda.
Para a fabricación do feltro, empregase, xeralmente, pelo de coello doméstico ou salvaxe, de lebre e de castor, convenientemente seleccionado e mesturado nunha máquina soplosa ( ou sopladora). O pelo así mesturado, unido ás veces con outras fibras, pésase para formar unidades ( cada unha delas é a cantidade dabondo para elabora-lo feltro dun sombreiro); despois pasa a unha máquina de apelmazar, que aspira o pelo e, a través dun xogo de tambores e aspas dotados dun movimento xiratorio vertixinoso, proxéctano sobre un cono metálico con perforacións moi finas, provisto dun aspirador, capaz de mante-lo pelo sólidamente unido ó mesmo cono. Distribuido dun xeito uniforme sobre o cono xiratorio, lánzase contra o pelo un chorro de auga quente para peitealo; a lámina así obtida, chamada Bastido, introdúcese posteriormente nas máquinas de abatanar e alisar, operacións que dan ó fieltro unha primeira consistencia. Despois desta operación, o bastido pasa ás máquinas de enfurtir que, en distintas fases, reducen o fieltro a un estado máis compacto e resistente; neste momento obtense o verdadeiro feltro, disposto xa para as operacións seguintes de tintura e acabado. A esta etapa da elaboración sigue, polo xeral, o tinguido do sombreiro (nalgúns tipos é posible realizalo directamente sobre o pelo na operación de enfurtir). , mediante a súa ebulición nun baño de colorante con mecanismos apropiados para que a cor penetre profundamente no feltro. Os sombreiros tinguidos pasan sucesivamente ó modelado, á prensa, repasado e acabado final, para recibir despois soamente os derradeiros toques e o adorno. A elaboración dun sombreiro de feltro precisa un total de sesenta operacións. Outra materia que se adoita empregar para a fabricación de sombreiros de feltro é a la, máis doada de traballar có pelo. As operacións para a fabricación do feltro a partires da la son case análogas ás que se efectúan co pelo, pero é distinto o tratamento da materia prima, xa que ha de pasar antes polo lavado, desengraxado e cardado.

Fabricación dos sombreiros de palla.
Aínda se realiza en moitos lugares con procedementos artesáns e manuais, aínda cando se introduciron algunhas máquinas (en particular para coser con punto visible ou invisible) no proceso de elaboración. Con palla de determinadas calidades de trigo (en certos países tamén de avena, cebada e esparto)fanse unhas trenzas que despois se unen en espiral (a partires do centro da copa) e cósense segundo a forma que se desexe dar ó sombreiro. A continuación realízanse as operacións de alisado, pulido e apresto.