ALCIBÍADES

(Artigo anterior A guerra do Peloponeso nº8)
No último número, o noso artigo sobre historia, remataba coa paz de Nicias asinada por Esparta e Atenas trala guerra do Peloponeso e que debía durar 50 anos. Pero só durou tres anos, porque unha nova figura, que había de resultar nefasta para os atenienses, continuou as hostilidades. Tratábase dun sobriño de Pericles, chamado Alcibíades, que nacera no ano 450, cando o seu tío se atopaba no poder. Herdeiro da súa riqueza, da súa figura arrogante e da súa asoballante oratoria, Alcibíades foi mimado por Atenas. Discípulo de Sócrates, facía compatible a severa moral predicada polo gran filósofo cás orxías tumultuosas nas que desbaldía os cartos como un sátrapa persa e cometía toda sorte de atrocidades.

| Chegada a hora da súa intervención en política, á que estaba destinado polo seu nacemento, Alcibíades sucedeu ó prudente Nicias na dirección dos asuntos públicos e convenceu ós atenienses para que continuaran a guerra.

Aliándose con outras cidades, un exército ateniense atravesou o istmo de Corinto e atacou ós espartanos no mesmo Peloponeso, pero foron derrotados en Mantinea (418) e volveuse a establece-lo equilibrio anterior.
Nembargantes, Alcibíades volveu a pensar noutra expedición contra Esparta. A idea era moi ampla: organizaríase contra Siracusa, colonia doria en Sicilia, e, en xeral, contra esta illa, considerada como o celeiro de Esparta e na que tamén existían outras riquezas cobizable, como madeira para a construcción de naves e prata.
Aproveitou Alcibíades que a cidade de Segesto, na mesma illa, pedira axuda ós atenienses contra Siracusa, e esto acabou de convencer á Asemblea ateniense que aprobou o proxecto. Pero a véspera da partida da flota, que había de manda-lo propio Alcibíades, celebrou este unha das súas habituais orxías, no curso desta foi mutilada unha estatua do deus Hermes. Os inimigos de Alcibíades acusáronlle de sacrilexio, pero o fachendoso xove (tiña entón 35 anos) negouse a presentarse diante do tribunal e fuxiu da cidade encamiñándose a Esparta, onde denunciou tódolos preparativos atenienses.
Cando a mediados do ano 415 a X.C. saíu a escuadra ateniense ó mando de Nicias e Lamacos, os espartanos enviaran xa apoio a Siracusa, e os atenienses non puideron consegui-los seus obxectivos, pese ós reforzos que se recibiron da súa cidade ó mando de Demóstenes. Os espartanos dirixidos por Gylipos racharon o cerco de Siracusa e aniquilaron ós atenienses. Demóstenes e Nicias foron degolados e tódolos superviventes atenienses pechados en miserables cárceres, onde morreron de fame, ou foron vendidos como escravos.
Alcibíades completou a súa traizón sinalando ós espartanos o camiño de Atenas: se se fortificaban na praza forte de Decelia, a 24 quilómetros de Atenas, seríalles doado facer imposible a vida na cidade, ó tempo que o asedio provocaría a deserción das súas cidades aliadas. Así aconteceu, e Atenas esgotou os seus derradeiros recursos na construcción dunha escuadra que se estacionou en Samos. Pero unha nova xenialidade de Alcibíades salvouna momentaneamente. Este, en efecto, marchara de Esparta a Asia, onde reinaba por entón Darío II, desexoso de intervir na loita civil grega para recupera-lo dominio de Asia Menor e do mar Exeo, polo que prestaba apoio económico a Esparta. Alcibíades púxose de acordo co sátrapa Tisafernes, que prometeu axuda a Atenas, e presentouse na súa cidade onde foi clamorosamente recibido, e nomeado novamente xefe da escuadra, venceu ós espartanos en Abydos (411) e en Cízico (410). Estes triunfos reanimaron a Atenas, que se negou a escoita-las propostas de paz que Esparta lle facía.

En Esparta, neste tempo, un gran xefe militar chamado Lisandro comprendeu que o triunfo definitivo sobre o seu constante rival non podería alcanzarse senón era por mar. Contando co apoio persa que se fixo cuantiosos, dedicou tódolos seus esforzos á construcción dunha escuadra, a pesar desto caeu do poder, sendo substituído por Calicrátides. Tamén Alcibíades perdera outra vez o apoio da súa cidade, co que a escuadra ateniense foi encomendada a Conón. Este e Calicrátides libraron a batalla das illas Arginiusas (406), gañada polos atenienses, pero que constituíu o canto do cisne do poderío naval de Atenas. Porque tras a volta de Lisandro ó poder, ó ano seguinte logrou a decisiva victoria de Egos Pótamos, na que o poderío naval ateniense quedou definitivamente destruído. |

A cidade de Atenas foi asediada no ano 404 e tomada por fame, no mesmo ano en que Alcibíades morría asasinado. Un gravoso tratado foille imposto á cidade raíña de Grecia: había de entregar tódalas súas naves, excepto doce; disolveríase a Confederación de Delfos, véndose Atenas obrigada a formar parte da Liga do Peloponeso, e foron destruído-los Largos Muros e as demais fortificacións da cidade. Cleofón, caudillo dos demócratas, foi executado en tanto que Lisandro establecía un goberno dirixido polo xefe dos aristócratas, ¨Teramenes", e que foi chamado dos "Trinta Tiranos".

No número seguinte: A GRECIA ITALIANA.