Resultaría interminable recolle-las innumerables tradicións de Nadal, moitas delas son coñecidas e practicadas por todos nós. Decora-la árbore, poñe-lo belén, cantar panxoliñas, son ocupacións correntes nestas datas tan especiais.
Nembargantes hai outras tradicións que por ser practicadas en países afastados ou en tempos remotos anque as incorporáramos á nosa rutina festiva, a meirande parte das veces descoñecémo-la súa orixe e o seu significado.

Pode ser este o caso do cepo de Pascua, La buche de Nöel, normalmente de carballo. Acéndese a véspera de Nadal. O xefe da familia colocábao solemnemente sobre o fogar para que ardera. Ás veces sacábanse presaxios das faíscas e conservábanse as cinzas, ás que a superstición popular atribuía poderes particulares, para ser usadas despois como remedio contra as calamidades e enfermidades. E o cepo de Pascua tan popular en Europa e tan estendido entre os lituanos e letóns que nos seus idiomas se da ó día de Noiteboa o nome de "Noite do Cepo". |

Outra tradición europea é a de colocar encol dunha mesa unha vaixela de auga, coa que o xefe da familia debe esparexer a media noite tódalas habitacións da casa pronunciando fórmulas propiciatorias. En ámbalas dúas costumes é evidente o arraigo de antiquísimos ritos, ligados ó poder destructivo e purificador do lume.
No cadro de "prodixios atribuídos a todo comezo do ciclo anual ou estacional, atópanse as numerosas crenzas de encantamentos e acontecementos extraordinarios que se han de realiza-la noite de Nadal: así, antes era costume o "encantar" a espada para que dese ó que a levaba unha especie de inmunidade, e existía a crenza de que quen nacese a media noite, converteríase en lobo de contado, se era varón, ou en bruxa se era femia, a menos que o pai ou padriño do acabado de nacer no lle imprimise cun ferro ó vermello unha pequena cruz na planta dun pe, superstición que reflectía unha fusión entre a forza do símbolo relixioso e a do lume.
Por outra banda existe o costume de intercambiar regalos con ocasión do Nadal, regalos que ós nenos dalgúns países europeos se lles di que os trae o Neno Xesús, ou papá Noel, ou Santa Klaus. Nembargantes, en España os galanos para os nenos atrásanse ó día dos Reis Magos (6 de xaneiro). O costume dos obsequios de Nadal semella derivar das "estrenas" de Roma, polas dunha árbore consagrada que os romanos se intercambiaban como agoiro de prosperidade e de abundancia, nas calendas de xaneiro. Segundo a lenda, o primeiro en inaugurar este costume debeu de ser Tito Tacio, rei dos sabinos, ó pedires ó seus súbditos cada fin de ano unha poliña de loureiro ou de oliveira cultivado no bosqueciño sagrado da deusa Strenia (da que deriva o nome de "strena"). Aínda que a tradición da estrena romana traia á memoria facilmente a da árbore de Nadal, parece que haxa que excluír toda relación entre ambos. Polo demais, os as orixes da tradición da árbore de Nadal, do que se discutiu moito (Entre as hipóteses, pensouse nunha relación coa árbore de Adán e Eva, que aparecía frecuentemente nas representacións medievais), son aínda escuros e atópanse envoltos na lenda.

| Só se sabe con seguridade, que o uso da árbore se afirmou nos países nórdicos preto da final do século XVI e que a súa difusión foi moi lenta, posto que en 1765, tendo Goethe dezaseis anos, quedou asombrado ó veres por primeira vez en Leipzig un abeto adornado e iluminado. En Francia a primeira árbore de Nadal foi introducida en 1840 pola duquesa de Orléans. Despois difundiuse rapidamente pola meirande parte dos países europeos, escurecendo a tradición do belén ou nacemento que xa case só se conserva en España.

Moito témome que tamén os Reis magos rematarán sendo lembrados unicamente como unha tradición antiga caída en desuso. É o prezo do consumo de cultura americana, sobre todo das súas películas que fan que os nosos fillos coñezan máis a Papá Noel que ós lendarios Melchor, Gaspar e Baltasar. Persoalmente amólame que o bonachón anciá os derroque proximamente, aínda que como di o meu fillo, que o Nadal estea cheo de galanos, é o único importante.